Αρχική Σελίδα
Νησιά-Μέλη
Δομή και Λειτουργία
Το Σήμα Αειφορίας
Αρχείο Ανακοινώσεων
Διεθνής Συνεργασία
Επικοινωνία - Συνδέσεις
  facebook
Αρχείο Ανακοινώσεων < Επιστροφή στον κατάλογο
Πλήρης κατάλογος με πρακτικά ημερίδων συνεδρίων και συναντήσεων εργασίας
Συνέδριο για τις ΑΠΕ και την εξοικονόμηση ενέργειας στη Μήλο 23,24 και 25 Οκτωβρίου 2009

Στόχος του Συνεδρίου, που οργανώθηκε από το Ενεργειακό Γραφείο Ίου-Αιγαίου ήταν η επισήμανση των κρίσιμων ζητημάτων για τη διείσδυση των ΑΠΕ & ΕΞΕ στα νησιά, η δρομολόγηση διαδικασιών για το ξεπέρασμα των εμποδίων, η παρουσίαση των επιτυχημένων εφαρμογών στους «όχι απόλυτα εμπορικούς» τομείς της καινοτομίας (υδρογόνο, αντλησιοταμίευση, αφαλάτωση με ΑΠΕ κτλ.), η εξαγωγή συμπερασμάτων για τον ελληνικό χώρο, η παρουσίαση – ανακεφαλαίωση των χρηματοδοτικών, κοινωνικών, περιβαλλοντικών προϋποθέσεων και τέλος η διεθνής συνεργασία και το «σύμφωνο των Δημάρχων». Όπως τόνισε ο επικεφαλής του Ενεργειακού Γραφείου κ. Ηλίας Ευθυμιόπουλος, τα νησιά του Αιγαίου μπορούν να μπουν στην πρωτοπορία της προσπάθειας για την «Πράσινη Ανάπτυξη». Προϋπόθεση γι αυτό είναι η κυβερνητική στήριξη και η συναίνεση – συμμετοχή των αυτοδιοικητικών οργανισμών. Το Δίκτυο Αειφόρων Νήσων ΔΑΦΝΗ παρέχει ήδη το κατάλληλο πλαίσιο. Στο ίδιο πνεύμα, ο πρόεδρος της ΔΑΦΝΗ και δήμαρχος Ίου κ. Γιώργος Πουσσαίος, στην εισαγωγική του ομιλία ανέλυσε την ανάγκη για μακροπρόθεσμη ενεργειακή πολιτική στα νησιά με γνώμονα τους γενικότερους στόχους της αειφορίας αλλά και τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Χαιρετισμό στο Συνέδριο απηύθηναν ο δήμαρχος Μήλου κ. Γεώργιος Τσαϊνης, ο διευθυντής της S & B (βιομηχανικά ορυκτά) κ. Αθανάσιος Κεφάλας, καθώς και ο βουλευτής Κυκλάδων Παναγιώτης Ρήγας.

Το μικρό νησί UTSIRA στη Νορβηγία με 250 μόνο μόνιμους κατοίκους, είναι σήμερα στην πρωτοπορία της τεχνολογίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Έχει εγκαταστήσει το πρώτο σύστημα παραγωγής υδρογόνου για την παροχή ενέργειας στα σπίτια μέσω κυψελών καυσίμου, έχει ξεκινήσει την κατασκευή ενός μεγάλου αιολικού πάρκου 50 MW μέσα στη θάλασσα και πρόσφατα εγκαινίασε την πρώτη πλωτή ανεμογεννήτρια εμπορικού μεγέθους. Ο Δήμαρχος του νησιού κ. Γιάρλε Νίλσεν ήταν σαφής και κατηγορηματικός: κάνουμε το χρέος μας προς τις επόμενες γενιές, προστατεύουμε το κλίμα και δημιουργούμε την νέα αγορά της πράσινης ενέργειας.

Λίγο πιο πέρα, στο Γκότλαντ της Σουηδίας, ο εκπρόσωπος της δημοτικής αρχής Μπέρτιλ Κλίντμπομ μας μετέφερε στον νέο κόσμο των ήπιων και καινοτόμων λύσεων στον τομέα των μεταφορών. Στο μεγάλο αυτό νησί των 60.000 κατοίκων, ο στόχος για το 2020 είναι το 50% των καυσίμων στα αυτοκίνητα να προέρχεται από βιοαέριο. Το βιοαέριο ήδη παράγεται στις πρώτες μονάδες από τα οικιακά οργανικά απορρίμματα και τα απόβλητα των πτηνοτροφείων που αποτελούν σημαντική δραστηριότητα στο νησί. Όπως τόνισε όμως ο εισηγητής, το υδρογόνο είναι η επόμενη λύση είτε σε μίγμα με το βιοαέριο (πράγμα που γίνεται χωρίς μετατροπές στους σημερινούς κινητήρες ντίζελ) είτε καθαρό στους κινητήρες νέας γενιάς. Παρουσίασε μάλιστα και ένα πρωτότυπο σκάφος υδρογόνου που σύντομα θα κυκλοφορήσει στο εμπόριο. Το υδρογόνο παράγεται από το ηλεκτρικό ρεύμα που παράγουν οι ανεμογεννήτριες και είναι το προσφορότερο μέσον για την αποθήκευση μιας «στοχαστικής» μορφής ενέργειας όπως είναι ο άνεμος ή για την αξιοποίηση της πλεονάζουσας ενέργειας των αιολικών πάρκων.

Στον χώρο του Αιγαίου, η διασύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα, κυριάρχησε στις συζητήσεις μέσα και έξω από τον συνεδριακό χώρο «Γεώργιος Ηλιόπουλος» που φιλοξένησε τις εκδηλώσεις. Ο αντιπρόεδρος της ΔΕΗ και καθηγητής στο ΕΜΠ κ. Νίκος Χατζηαργυρίου, ανακοίνωσε πως η διασύνδεση μέρους των Κυκλάδων (Άνδρος και Παροναξία) μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη και το έργο με κόστος 350 εκ. € θα είναι έτοιμο σε 3 χρόνια. Η διασύνδεση θα διασφαλίσει την ποιότητα και την ποσότητα του ρεύματος στα νησιά, αλλά και θα επιτρέψει στις ΑΠΕ θα έχουν μεγαλύτερη διείσδυση από τα σημερινά επίπεδα (μικρό ποσοστό λόγω ανεπάρκειας των τοπικών δικτύων).

Η Μήλος, το νησί που φιλοξένησε το συνέδριο, είναι γνωστό και ως νησί της γεωθερμίας. Μιας πηγής ενέργειας που, αν και διαπιστωμένη εδώ και δεκαετίες, δεν έχει αξιοποιηθεί λόγω της αντίθεσης μεγάλου μέρους των κατοίκων. Εκτός όμως από των γεωθερμία των υψηλών θερμοκρασιών που είναι κατάλληλη για ηλεκτροπαραγωγή, οι χαμηλές θερμοκρασίες από διάσπαρτες γεωθερμικές πηγές των 50-150 C μπορούν κάλλιστα να τροφοδοτήσουν με ενέργεια μια σειρά από θερμικές χρήσεις στο οικιακό και το βιομηχανικό τομέα, μπορούν να θερμάνουν θερμοκήπια, μπορούν να συνδεθούν με μονάδες αφαλάτωσης, μπορούν να συμβάλουν στην ηλεκτροπαραγωγή (με μηχανές Rankin ) μπορούν να συμβάλουν ακόμα και στην παραγωγή υδρογόνου. Όπως σημείωσε ο εκ των εισηγητών του συνεδρίου και στέλεχος του ΚΑΠΕ κ. Κώστας Καρύτσας, η γεωθερμία των χαμηλών θερμοκρασιών μπορεί στη χώρα μας να γίνει με μικρού βάθους γεωτρήσεις (100-150μ) να έχει μικρό κόστος, και μεγάλης κλίμακας εφαρμογές όπως η τηλεθέρμανση και τηλεψύξη των κτιρίων. Ήδη μια τέτοια εγκατάσταση (για μεγάλα δημοτικά κτίρια) πρόκειται να λειτουργήσει τον αυτό το χειμώνα , στον Πολυχνίτο της Λέσβου και να θέσει τις βάσεις για αντίστοιχες εφαρμογές και σε άλλες νησιωτικές ή και ηπειρωτικές περιοχές με αστικά χαρακτηριστικά και σημαντικές ανάγκες (να σημειωθεί ότι το κόστος είναι πολύ χαμηλότερο απ ότι με τη χρήση συμβατικών καυσίμων).

Η περιβαλλοντική διάσταση της ανάπτυξης των ΑΠΕ, ήταν μια από τις κύριες ενότητες στο συνέδριο. Μέσα από τις πολύ ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις όπως του κ. Κώστα Μενουδάκου, προέδρου του Ε΄ Τμήματος του ΣτΕ ή του κ. Φώτη Παπούλια της Γ.Δ. Περιβάλλοντος της ΕΕ, η συζήτηση συνοψίστηκε στο σλόγκαν «αν θα πρέπει να προστατεύσουμε το περιβάλλον από τις ανεμογεννήτριες ή να προστατεύσουμε το περιβάλλον με τις ανεμογεννήτριες». Φυσικά, οι ένθεν και ένθεν τοποθετήσεις είχαν να κάνουν κυρίως με την διατήρηση του νησιωτικού τοπίου από τη μια μεριά, και την ανάγκη για συμβολή και των τοπικών κοινοτήτων στη μεγάλη μάχη για τη μείωση των εκπομπών και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Το Συνέδριο, που συγκέντρωσε μεγάλο αριθμό δημάρχων και ενδιαφερομένων από το χώρο του Αιγαίου, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω της Ελληνικής συμμετοχής στο «Σύμφωνο των Δημάρχων» και της συνεργασίας των νησιωτικών δικτύων της ΕΕ, ενόψει μάλιστα των σημαντικών χρηματοδοτικών μέσων που έχει δρομολογήσει η Επιτροπή για την υποστήριξη των αειφορικών δράσεων στα νησιά. Ήδη ξεκίνησε το πρόγραμμα ISLE PACT με συντονιστή τον κ. Πάνο Κορογιαννάκη του ISLENET , ύψους 3,5 εκ.€, ενώ το πρόγραμμα ELENA για την υποστήριξη των δήμων με προϋπολογισμό 15 εκ.€, θα αναγγελθεί άμεσα, και ίσως εντός του Συνεδρίου. Να σημειώσουμε την παρουσία σημαντικών στελεχών της Επιτροπής όπως η Βασιλεία Αργυράκη από το πρόγραμμα «Εφυής Ενέργεια», η Virginia Bombelli από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Ερευνών JRC , και ο Alessandro Boschi της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.

Το νέο υπουργείο Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής εκπροσωπήθηκε από τον Γ.Διευθυντή Διεθνών Προγραμμάτων κ. Χαράλαμπο Πίππο, που υποσχέθηκε ενεργοποίηση των εργαλείων και των πόρων για την προώθηση της πράσινης ανάπτυξης στο νησιωτικό χώρο και κυρίως των δυνατοτήτων που προσφέρει το Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης. Να σημειωθεί ότι όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος της Γ.Δ. Ενέργειας και Μεταφορών της Επιτροπής κ. Pedro Ballesteros , το 4% των πόρων του νέου ΕΣΠΑ θα πρέπει να διατεθεί για έργα και δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας στο τομέα της κατοικίας. Τα χρήματα είναι πάρα πολλά, αλλά κινδυνεύουν να χαθούν αν το κράτος δεν δεσμεύσει πάραυτα τους αντίστοιχους πόρους για την ίδια συμμετοχή (25%)!

Σημαντικές και εστιασμένες ήταν επίσης οι εισηγήσεις των κ. Μάνου Ζούλια (τεχνολογίες υδρογόνου) και Γιώργου Βουγιουκλάκη (πράσινες προμήθειες) από το ΚΑΠΕ. Ο κ. Γιώργος Κάραλης, συνεργάτης του Ενεργειακού γραφείου Ίου – Αιγαίου έκανε μια ανακεφαλαίωση των δυνατοτήτων των υβριδικών (υδροαιολικών συστημάτων), ενώ ο κ. Γιώργος Παπαδάκης, καθηγητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο, παρουσίασε τις εναλλακτικές δυνατότητες των συστημάτων αφαλάτωσης με χρήση ΑΠΕ για τα νησιά, με ηλεκτρικές (ανεμογεννήτριες) και θερμικές μεθόδους (γεωθερμία). Τέλος, τη μεθοδολογία για τον σχεδιασμό των δράσεων και την παρακολούθηση των εκπομπών θερμοκηπίου, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού αποτυπώματος των νησιών, παρουσίασαν οι κ. Κώστας Κομνηνός (Ενεργειακό Γραφείο Ίου –Αιγαίου) και Γιάννης Σαραφίδης (Αστεροσκοπείο Αθηνών). Το συνέδριο έκλεισε με συζήτηση για την κοινωνική συναίνεση και συμμετοχή των ΟΤΑ στον ενεργειακό σχεδιασμό με τοποθετήσεις, μεταξύ άλλων των κ. Γιάννη Γλυνού (δήμαρχου Κορθίων Άνδρου) και Αβέρκιου Γαϊτανή, προέδρου του Δ.Σ Μήλου και συνδιοργανωτή του Συνεδρίου.

Οι σύνεδροι, είχαν επίσης την ευκαιρία να επισκεφθούν την πρότυπη μονάδα αφαλάτωσης με αιολική ενέργεια που εδώ και 1,5 χρόνο λειτουργεί στη Μήλο και καλύπτει το σύνολο σχεδόν των αναγκών του νησιού με νερό πόσιμο. Στην υποδοχή ήταν ο κ. και η κα Γερασίμου της εταιρείας ΙΤΑ που ήταν και χορηγός του Συνεδρίου.

Παράλληλα με το συνέδριο (23, 24 και 25 Οτωβρίου) άρχισε τις εργασίες της και η Ενεργειακή Ακαδημία, ένα διαρκές πρόγραμμα επιμόρφωσης για στελέχη των τοπικών κοινωνιών με στόχο τη δημιουργία των προϋποθέσεων για μια πραγματική πράσινη ανάπτυξη στο Αιγαίο. Με τη συμμετοχή 30 ατόμων από διάφορα νησιά, το πρόγραμμα αυτό επιμόρφωσης έθεσε τις βάσεις για την εξειδίκευση σε θέματα ενεργειακού σχεδιασμού, επιλογής των κατάλληλων τεχνολογιών, λήψης αποφάσεων, αναζήτησης χρηματοδοτικών μέσων και συμμετοχής των ΟΤΑ σε νέες ενεργειακές επενδύσεις. Η Ενεργειακή Ακαδημία θα συνεχίσει τις εργασίες της με τη μορφή της εξ αποστάσεως εκπαίδευση ( e - learning ) αξιοποιώντας τις δυνατότητες που προσφέρει το διαδίκτυο και οι πλατφόρμες διαδραστικού διαλόγου. Την όλη προσπάθεια συντονίζει από πλευράς του ΕΜΠ που συνεργάζεται στο πρόγραμμα, ο καθηγητής κ. Διονύσης Ασημακόπουλος, ενώ διδάσκουν οι Πάνος Κορογιαννάκης, Κωστής Περράκης, Διονύσης Παπαχρίστου, Γιώργος Παπαδάκης και Γιώργος Κάραλης. Σε πρώτη φάση το πρόγραμμα θα διαρκέσει ένα ακαδημαϊκό έτος, ενώ υπάρχει προοπτική για την επέκταση της σημερινής θεματολογίας και την κάλυψη περισσότερων γνωστικών αντικειμένων.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΟ ΥΛΙΚΟ

A. THE CONVENANT OF MAYORS - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ
RES & Energy Savings in Islands: Vassilia Argyraki
Geothermal resources in the Azores islands: Vassilia Argyraki
EIB Financing of Renewable Energy Projects: Alessandro Boschi
The Climate Alliance and its activities to mitigate climate change: Andreas Kress
Sustainable energy action plans: Virginia Bombelli
CO2 monitoring and the target of 20% cuts: Yannis Sarafidis

B. TECHNOLOGIES & SYSTEMS - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ
Hybrid systems: George Caralis
Desalination and RES: George Papadakis
Biofuels for maritime transports: Bertil Klintbom
Low temperature geothermal energy: Kostas Karytsas
Hydrogen applications for small islands: Manos Zoulias
Renewable energy and integrated systems: Jarle Nilsen

C. ENVIRONMENTAL PLANNING - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ

D. PERSPECTIVES FOR THE EUROPEAN ISLANDS - ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ
Greek Islands: Electric Energy, Networks, Connections and Smart Grids: Nikos Chatziargyriou
The Isle-Pact project: Panos Coroyannakis
Action plans and methodology on local level: Kostas Komninos
Public Procurement of Energy Efficient products: Yannis Vougiouklakis
Developing human resources: Dionysis Assimakopoulos
Σχεδιασμός σε τοπικό επίπεδο και Ευρωπαϊκή συνεργασία: Γιώργος Πουσσαίος